نقش مدیریت فناوری اطلاعات در رسیدن به حکمروایی خوب شهری با تأکید بر مشارکت شهروندان(مطالعه موردی: شهر زاهدان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 . استادیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

2 مربی، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تحلیلی بر سنجش فناوری اطلاعات و نقش آن در تحقق حکمروایی خوب شهری و با تاکید بر مشارکت شهروندان شهر زاهدان است، نوع تحقیق کاربردی- توسعه‌ای و روش مطالعه اسنادی و پیمایشی است؛ که جهت گردآوری اطلاعات از پرسشنامه و جهت تحلیل داده‌های تحقیق از نرم‌افزار Spss، Gis، super decision بهره گرفته شد. جامعه آماری شامل شهروندان مناطق پنج‌گانه شهر زاهدان است که 383 نفر از ساکنان با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای توأم با تصادفی سیستماتیک در تمامی مناطق شهر انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج حاصل از رتبه‌بندی مناطق در استفاده از فناوری اطلاعات برای رسیدن به حکمروایی خوب شهری نشان می‌دهد که منطقه 1 به‌عنوان یک منطقه‌ای که دارای بیشترین تحصیل کرده، ساکن بودن قشر اجتماعی متوسط رو به بالا در آن، دسترسی مناسب به اینترنت و... عنوان مطلوب‌ترین منطقه زاهدان و منطقه 3 به‌عنوان منطقه‌ای که بیشترین قشر آسیب‌پذیر و فقیر و در نتیجه عدم دسترسی به اینترنت را دارا است نامطلوب‌ترین منطقه به لحاظ استفاده از فناوری اطلاعات برای رسیدن به حکمروایی خوب شهری است. همچنین به دست آمدن ضریب همبستگی بسیار بالا بین مولفه‌های فناوری اطلاعات و ابعاد مشارکت شهروندان در مناطق پنج‌گانه شهر زاهدان نمایانگر این مطلب است که هر چقدر استفاده از فناوری اطلاعات در بین شهروندان شهر زاهدان بیشتر باشد این شهر از نظر مشارکت شهروندان در اداره شهر در وضعیت بهتری قرار دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Information Technology Management in Achieving Good Urban Governance With an Emphasis on Citizens Participation

نویسندگان [English]

  • Isa Sheibani Amin 1
  • Allahyar Beigi firoozi 2
1 . Assistant Prof, Department of Urban Planning, Faculty of Social Sciences, Payame Noor university, Tehran, Iran.
2 Instructor, Department of Business Administration, Faculty of Management and Economics, Payame Noor university, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The current research aims to analyze information technology and its role in realizing good urban governance, with an emphasis on the participation of citizens of Zahedan. The type of research is applied-developmental and the study method is documentary-survey. In order to collect information from the questionnaire and to analyze the research data, SPSS, GIS, and Super Decision software were used. The statistical population includes the citizens of the five districts of Zahedan, and 383 residents were selected and studied by cluster sampling combined with systematic randomness in all the districts of the city. The results of the ranking of regions in the use of information technology to achieve good urban governance show that region 1, as a region that has the most educated people, and region 3, as the region that has the most vulnerable and poor strata, and as a result of the lack of access to the Internet, are the most unfavorable regions in terms of using information technology to achieve good urban governance. Also, obtaining a very high correlation coefficient between the components of information technology and the dimensions of citizens' participation in the five areas of Zahedan city shows that the greater the use of information technology among the citizens of Zahedan city, the greater the citizens' participation in the city administration. The situation is better now.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Information Technology
  • Urban Governance
  • Participation
  • Zahedan
منابع
-ابراهیم‌زاده، عیسی؛ بریمانی، فرامرز و نصیری، یوسف (1383). حاشیه نشینی و ناهنجاری‌های شهری و راهکارهای تعدیل آن. جغرافیا و توسعه، 2 (3)، 143-121.
-ابراهیم‌زاده، عیسی و اسدیان، مرتضی (1392). تحلیل و ارزیابی میزان تحقق‌پذیری حکمروایی خوب شهری در ایران موردشناسی: کاشمر. جغرافیا و آمایش شهری و منطقه‌ای، 6، 30-17.
-افتخاری، عبدالرضا؛ عظیمی آملی، جلال؛ پورطاهری، مهدی و احمدی پور، زهرا (1391). ارائه ی الگوی مناسب حکمروایی خوب روستایی در ایران. ژئوپلیتیک، 8 (2)، 28-1.
-بیگی فیروزی، الله یار (1395). ارزیابی عملکرد شعب بانک مهر اقتصاد بر اساس رویکرد BSC و ANP  (مطالعه شعب بانک مهر اقتصاد استان سیستان و بلوچستان). پژوهش‌های مدیریت عمومی، 9(34)، 195-220.
-پورمحمدی، محمدرضا؛ حسین زاده دلیر، کریم و پیری، عیسی (1390). حکمروایی مطلوب شهری بر بنیان سرمایه‌ی اجتماعی. مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، 1 (1)، 52-35.
-تقوایی، علی اکبر و تاجدار، رسول (1388). درآمدی بر حکمروایی خوب شهری در رویکردی تحلیلی. مدیریت شهری، 7 (23)، 58-45.
-جزینی، علیرضا؛ تقوی، منصور و نوروزی، الهه (1396). تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات در ارتقاء مشارکت اجتماعی شهروندان. مجله مدیریت شهری، 46 (96)، 458-445.
-حاجی نژاد، علی؛ پایدار، ابوذر و ارشد، حامد (1395). تحلیل جایگاه و تدوین برنامه‌ی استراتژیک حکمروایی خوب مطالعه موردی: شهر زاهدان، مجله جغرافیا و توسعه، شماره 42، بهار 1395، صص 82-63.
-حضرتی لیلان، اکرم و خدیوی، اسدالله (1389). بررسی تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات (شهر الکترونیک) بر ساختار کالبدی شهر از دیدگاه کارکنان منطقه 1 شهرداری تبریز. فراسوی مدیریت، 3 (12)، 131-146.
-حکمت نیا، حسن؛ ملکی، محمد؛ موسوی، میرنجف و افشانی، علیرضا (1396). بررسی و تحلیل حکمروایی خوب شهری در ایران: مورد مطالعه: شهر ایلام. مجله آمایش جغرافیایی فضا، 7 (24)، 143-152.
-رهنما، محمدرحیم و اسدی، روح الله (1393). تعیین وضعیت شاخص‌های حکمروایی خوب شهری در شهر مشهد. مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، 5 (20)، 162-143.
-زیبایی، نیره (1387). حکمروایی شهری زمینه ساز پایداری شهر، http://citymanager.blogfa.com.
-ساجدی نژاد آرمان. (1398). بازطراحی توسعه خدمات فناوری اطلاعات در مدیریت اطلاعات علمی و فناوری (بررسی موردی: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران). پردازش و مدیریت اطلاعات، 4 (34)، ۱۵۰۴-۱۴۸۱.
-سالاری، سلمان؛ رحیم نیا، فریبرز؛ خوراکیان، علی رضا؛ مرتضوی، سعید و اسلامی، قاسم (1400). کشف اصول حکمرانی سازمانی در سازمان‌های عام‌ المنفعه ‌ایرانی. حکمرانی و توسعه، 1(4)، 37-72.
-سروشان، غلامرضا؛ هندیانی، عبداله؛ زیویار، پرده ای پروانه و توکلان علی (1401). بررسی تأثیر حکمروایی شهری بر تاب آوری شهرها (مورد مطالعه: شهرتهران). تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. 22 (67)، 437-413.
-شعبان‌نیا، منصور و محمدی آلمانی، پیمان (1398). نقش و جایگاه شهردار در حکمرانی خوب شهری (مطالعه موردی در کلان‌شهر تهران). پژوهش حقوق عمومی، 21 (65)، 199-235.
-طوسی، محمدعلی (1380). مشارکت در مدیریت و مالکیت. تهران: انتشارات سازمان مدیریت دولتی، چاپ چهاردهم.
-عسگرنژاد نوری، باقر؛ ابراهیم پور، حبیب؛ لطفی، شراره و بیگی فیروزی، الله یار (1400). ارتباط بین آوای سازمانی و توسعه حرفه‌ای کارکنان؛ واسطه‌گری سرمایه روان‌شناختی. حکمرانی و توسعه، 1(3)، 103-128.
-عسگرنژاد نوری، باقر؛ سلطانی، میلاد و بیگی فیروزی، الله یار (1400). عوامل موثر بر پذیرش فناوری بانکداری الکترونیک:رویکرد فراتحلیل. پژوهش های مدیریت در ایران، 25(1)، 184-214.
-فرزین پاک، شهرزاد (1383)، آموختنی‌های شهر، حکمرانی خوب چیست، شهرداری‌ها شماره 69.
-فخرایی، عباس و مرزی، روژین (1396). بررسی رابطه مشارکت شهروندان و فاکتورهای اصلی مدیریت شهری مطالعه موردی: شهر تهران. مطالعات محیطی هفت حصار, 6(21), 17-26. 
-محمدی شاهبلاغی، فرحناز؛ ستاره فروزان، آمنه؛ همتی، ساحل و کریم لو، مسعود (1392). عوامل مرتبط با مشارکت اجتماعی در ارتقای سلامت، رفاه اجتماعی، 13 (48)، 70-47.
-محمدی، جمال؛ ضرابی، اصغر؛ علیزاده اصل، جبار و صمصام شریعت، جمال الدین (1392). تحلیلی بر سنجش فناوری اطلاعات و ارتباطات و نقش آن در تحقیق مشارکت اجتماعی و توانمندسازی مدیریت شهری: مطالعه موردی منطقه 6 شهر اصفهان. مجله مدیریت شهری،31، 240-223.
-مرادی مفرد، سمیرا؛ حسین زاده، اکبر و چراغی، مهدی (1393). تحلیلی بر اثرات فناوری اطلاعات و ارتباطات بر توسعه پایدار شهری مورد مطالعه: شهر زنجان. پژوهش های بوم شناسی شهری، 5 (1)، 82-71.
-مهاجرانی، علی اصغر؛ حقیقتیان، منصور و یوسف نیا، مهدی (1394). بررسی تأثیر شهرنشینی بر سبک زندگی ساکنان روستاهای تبدیل شده به شهر در ایران نمونه موردی: شهرستانهای خواف و رُشتخوار در استان خراسان رضوی. مطالعات توسعه اجتماعی-فرهنگی. 4 (2)، ۱۲۳-۱۰۳.
References
-Gamo, B.R., & Park, D-B. (2022). Community capacity influencing community participation: Evidence from Ethiopia. World Development Perspectives, 27, https://doi.org/10.1016/j.wdp.2022.100448.
-Gani, A., & Duncan, R. (2007). Measuring Good Governance Using Time Series. Journal of the Asia Pasific Economy, 12 (3), 367-385.
-Gore, T., &Wells, P. (2009). Governance and evaluation: the case of EU regional policy horizontal priorities. Evaluation&program, 32 (2), 158-167.
-Jose, A., Puppim, O., Christopher, D., & Balaban, O. (2013). Green economy and governance in cities: assessing good governance in key urban economic processes. Journal of Cleaner Production, 58, 138-152.
-Mansoor, M. (2021). Citizens' trust in government as a function of good governance and government agency's provision of quality information on social media during COVID-19. Government Information Quarterly, 38 (4).
-Peris J., Cebillo-Baque M.A., Calabuig, C. (2011). Scrutinizing the link between participatory governance and urban environmental management, the experience in Arequipa during 2003-2006. Habitat international, 35 (1), 84-92.
-Rahman, M.Z., & Alam, K. (2022). Life expectancy in the ANZUS-BENELUX countries: The role of renewable energy, environmental pollution, economic growth and good governance. Renewable Energy, 190, 251-260.
-Sadashiva, M. (2008). Effects of civil society on urban planning and governance in Meysore, India, Doctoral thesis, technical university of Dortmund.
-Stewart, K. (2006). Designing good urban governance indicators: the importance of citizen participation and its evaluation in Greater Vancouver, Cities, 23 (3), 196-204.
-Williams, G. (2020). Governance, Good. International Encyclopedia of Human Geography (Second Edition), 235-243. https://doi.org/10.1016/B978-0-08-102295-5.10468-8.
-Yun, G., & Zhao, S. (2022). The imprint of urbanization on PM2.5 concentrations in China: The urban-rural gradient study. Sustainable Cities and Society, 86, https://doi.org/10.1016/j.scs.2022.104103.