طراحی مدل اجرای خط مشی های کشور در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ مورد مطالعه: قانون برنامه ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران (مواد 67 و 68)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 گروه مدیریت، دانشکده حسابداری و مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران، ایران

چکیده

     حرکت در راستای توسعه جایگاه کشور در زمینه‌های اقتصادی، علمی و فناوری، مستلزم مدیریت اجرای خط مشی‌های حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات در مسیری صحیح و برنامه‌ریزی‌شده است. هدف این پژوهش، ارائه مدل عوامل مؤثر بر اجرای خط‌مشی‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران با تمرکز بر قانون برنامه ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران (مواد 67 و 68) به کمک تکنیک دلفی فازی می‌باشد. این تحقیق بر مبنای هدف، از نوع کاربردی است زیرا سعی بر آن است که از نتایج پژوهش در مجموعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و شرکت مخابرات ایران بهره‌برداری گردد. گردآوری داده‌ها، بر اساس روش کتابخانه‌ای، میدانی و نظرات خبرگان صورت گرفته است. ابزار گردآوری داده‌های پژوهش، تشکیل پنل خبرگی برای شناخت متغیرهای کلیدی استخراج‌شده از ادبیات پژوهش و پرسشنامه دلفی می‌باشد. جامعه آماری تحقیق صاحب‌نظران، خبرگان و مدیران وزارت اطلاعات و فناوری ارتباطات و سازمان‌های تابعه می‌باشند که 15 نفر واجد شرایط به‌صورت غیرتصادفی و هدفمند به عنوان نمونه انتخاب شدند. در این پژوهش اعضای پنل دلفی در مجموع 23 عامل را در قالب 10 مولفه به عنوان عوامل موثر در اجرای خط مشی‌های حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات مورد بررسی قرار داده و در نهایت 18 عامل را به عنوان عوامل اصلی تشخیص دادند که شاخص‌های حاصله در قالب مدل مفهومی و هم‌چنین چارچوب پیشنهادی اجرای خط مشی‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Modeling the ICT Policy implementation; Based on the Sixth Development Plan of Iran (Articles 67 and 68)

نویسندگان [English]

  • Nazila Mohammadi 1
  • Gholamreza Memarzadeh Tehran 2
  • Sedigheh Tootian Isfahani 3
1 Public Administration Department, Science And Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Public Administration, Faculty of management and economics, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
3 Management Department, Accounting and Management Faculty. West Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Moving toward developing the country's position in economic, scientific and technological fields requires managing the implementation of policies in the field of information and communication technology in a correct and planned way. The purpose of this research is to provide a model of factors affecting the implementation of Iran's ICT policies with the help of the fuzzy Delphi technique. This research is based on the objective, of an applied type, because it is trying to use the results of the research in the ICT Ministry of and Telecommunication Company of Iran. Data collection has been done based on library and field methods and experts' opinions. The research data collection instrument is the formation of an expert panel to identify the key variables extracted from the research literature and the Delphi questionnaire. The statistical population of the research is experts and managers of the Ministry of ICT and affiliated organizations, 15 qualified people were selected non-randomly and purposefully as a sample. In this research, the members of the Delphi panel examined a total of 23 factors in the form of 10 components as effective factors in the implementation of policies in the field of ICT and finally identified 18 factors as the main factors that The resulting indicators are presented as a conceptual model as well as a proposed framework for the implementation of ICT policies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • policy
  • fuzzy Delphi technique
  • information and communication technology
  • implementation
منابع
-اباذری، زمانه، مزیدی شرف آبادی، علی محمد و هاشمی، شهناز. (1400). ارائه مدل خط‌مشی گذاری مدیریت شبکه‌های اجتماعی با تاکید بر فرهنگ شهروندی. خط‌مشی گذاری عمومی در مدیریت، 12 (42)، 143- 133.
-آرامش، مسعود، معین‌الدین، محمود و دهقان دهنوی، حسن. (1397). ارائه الگوی پیاده‌سازی بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد با تکنیک ترکیبی دلفی فازی و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 7 (26)، 188- 175.
-آذر، عادل، غلامرضایی، داود، دانایی‌فرد، حسن و خداداد حسینی، حمید. (1393). طراحی مدل تحلیل سیاست‌های آموزش عالی کشور با استفاده از پویایی سیستم؛ مورد برنامه پنجم توسعه. سیاست علم و فناوری، 4(5)، 19-1.
-اسدی فرد، رویا، فانی، علی‌اصغر، آذر، عادل و الوانی، سید مهدی. (1395). مدل تجزیه ‌وتحلیل خط مشی عمومی در ایران. مدیریت دولتی (دانش مدیریت)، 2(8)، 53- 26.
-آل‌عمران، رویا و آل‌عمران، سید علی. (1397). تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر رشد اقتصادی کشورهای عضو گروه D8. .پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، 4(33)، 1576- 1559.
-بزرگی نژاد، خدیجه و زارعی، رضا. (1398). مطالعه تطبیقی مدل‌های فرهنگ‌سازمانی دنیسون و کوئین و کامرون. روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، 10 (36)، 214- 197.
-بوستان زر، جمال، رحمان سرشت، حسین، شریف‌زاده، فتاح و تقوی فرد، محمدتقی. (1398). مدل دینامیکی ارزیابی خط مشی‌های عمومی (موردمطالعه: برنامه‌های توسعه). راهبرد اقتصادی، 25(7)، 43- 5.
-توده رنجبر، محسن. (1397). جامعه‌شناسی پیتر مایکل بلاو، سیزدهمین کنفرانس بین‌المللی روانشناسی و علوم اجتماعی، تهران.
-خدیور، آمنه و عبدیان، صبا. (1397). مدل‌سازی بلوغ فناوری اطلاعات سبز با رویکرد پویایی‌شناسی سیستم. پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 2(8)، 91- 74.
-خیرگو، منصور و فامیل زارع، سحر. (1395). بررسی عوامل موثر بر توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات در وزارت ورزش و جوانان جمهوری اسلامی ایران. مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، 33(1)، 246- 233.
-رابینز، استفن. (2012). تئوری سازمان، ساختار و طرح سازمانی. ترجمه سید مهدی الوانی (1400). تهران: انتشارات صفار.
-رنگریز، حسن، خیراندیش، مهدی و لطیفی جلیسه، سلیمه. (1397). بررسی موانع اجرای خط مشی‌های عمومی در سازمان‌های دولتی با استفاده از روش فراترکیب. سیاستگذاری عمومی، 1(4)،  142- 127.
-زارع، ایمان و غلامی حکمرانی، رضا (1398). تئوری ساخت یابی آنتونی گیدنز و نقش آن در تعیین مدل پاسخ‌گویی سازمانی در نظام حسابداری. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 30(8)، 58- 41.
-شرفی، شهین، منتظری توکلی، علیرضا و سلاجقه، سنجر. (1399). بررسی رابطه بین عوامل مرتبط با میزان اجرای خط‌مشی‌های شبکه‌های اجتماعی مجازی در ایران با توجه به نقش میانجی مسئولیت‌پذیری اجتماعی. علوم اجتماعی، 13(44)، 38- 19.
-شفریتز، جی‌ام و راسل، ادوارد دبلیو. (1994). مبانی مدیریت دولتی. ترجمه غلامرضا معمارزاده طهران (1394). تهران: انتشارات اندیشه‌های گوهربار.
-عباسی، طیبه، قلی پور، رحمت اله و مهدی، هادی. (1398). شناسایی عوامل تسهیل‌کننده شواهد محور کردن فرایند خط مشی گذاری در حوزه‌ی علوم، تحقیقات و فناوری. مطالعات راهبردی سیاست گذاری عمومی(مطالعات راهبردی جهانی شدن)، 8 (26)، 84- 65.
-فرجی مرجانلو، مینا، فرجی مرجانلو، بهمن و صحت، سعید. (1396). بررسی تاثیر به‌کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) در افزایش بهره‌وری کارکنان. مدیریت بهره‌وری، 42(11)، 174-149.
-کریم زادگان، سعیده و سلاطین، پروانه. (1396). تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر اقتصاد سلامت. مدل‌سازی اقتصادی، 1(11)، 146- 129.
-نرگسیان، عباس، پیران نژاد، علی، حاجی ملامیرزایی، حامد و قربیان، عباس (1400). ارائه مدل اجرای خط مشی‌های فضای مجازی در ایران. امنیت ملی، 39 (11)، 198- 161.
 Refrences:
-Costa Barbosa, M., Alam, K., & Mushtaq, S. (2016). Water Policy Implementation .
-International Telecommunication Union. (2017). Measuing the Information Society Report, ITU Publication.
-Kantamaturapoj, K., McGreevy, S., & Thongplew, N. (2022). Constructing practice-oriented futures for sustainable urban policy in Bangkok, FUTURES, 139.
-Kohoutek, J., (2015), Three Decades of Implementation Research in Higher Education: Limitations and Prospects of Theory Development, Higher Educ, (3)67: 56–79.
-Kumar, R. R., Stauvermann, A., & Samitas, A. (2016). The Effects of ICT on Output Per Worker: A Study of the Chinese Economy. Telecommunications Policy, (2) 40, 102-115.
-Skarica, M., (2020). Implemntation of The Strategy For Public Administration Development In Crotia (2015-2020): A Mid-Term Evaluation. Croatia: Faculty of Law, University of Zagreb.
-Strauss, M.L. (2010). Analysing the Brazilian Higher Education System using System Dynamics. Proceedigs of the 45th Annual Conference of the ORSNZ, New Zealand.
-United Nations Development Programme. (2015). Sustainable Development Goals. available from: https://www.undp.org/ SDGs_Booklet_Web_En.
-Viswanathan, R., & Telukdarie, A. (2021). A Systems Dynamics Approach to SME Digitalization. Procedia Computer Science, (1)180, 816- 824.
-Wu, J., Zuidema, C., Gugerell, K., & Roo, G. (2017). Mind the gap! Barriers and Implementation Deficiencies of Energy Policies at the Local Scale in Urban China, Energy Policy, (10)106, 201–212.
-Zenezini, G., & De Marco, A. (2020). City Logistics Policy Evaluation with System Dynamics, Transportation Research Procedia, (1)46, 253- 270.