تحلیل جامعه‌شناختی نظام خط‌مشی‌گذاری جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مدیریت دولتی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران

2 گروه مدیریت دولتی،دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران،تهران، ایران

چکیده

نظام خط‌مشی‎‌گذاری را از منظرهای متفاوتی می‌توان مورد بررسی و تحلیل قرار داد. یکی از این منظرها، منظر جامعه‌شناختی است. در همین راستا، هدف این پژوهش، تحلیل نظام خط‌مشی‌گذاری جمهوری اسلامی ایران از منظر جامعه‌شناختی است. برای رسیدن به این هدف از روش پژوهشی توصیفی- تحلیلی استفاده گردید؛ بدین گونه که پس از گردآوری داده‌ها با مطالعات کتابخانه‌ای و تحلیل آن‌ها، نظام خط‌مشی‌گذاری جمهوری اسلامی ایران توصیف و از منظر جامعه‌شناختی مورد تحلیل قرار گرفت. برای تحلیل جامعه‌شناسانه نظام خط‌مشی‌گذاری ج.ا.ا. نیز از یکی از پرکاربردترین نوع‌شناسی‌های جامعه‌شناسی یعنی تقسیم‌بندی جوامع به جوامع سنتی و جوامع مدرن استفاده شد. نتایج تحلیل جامعه‌شناسانه نظام خط‌مشی‌گذاری ج.ا.ا. حاکی از این است که این نظام به صورت همزمان هم ویژگی‌های ساختارهای  سنتی را دارد و هم ویژگی‌های ساختارهای مدرن و در صورتی چنین ترکیبی می تواند سودمند باشد که پیش برندگی مؤلفه های به کار رفته از سنت و مدرنیته در نظام خط‌مشی‌گذاری کشور در نظر قابل توجیه و در عمل نیز کارامد و اثربخش و قابل سنجش باشد؛ در غیر این صورت، وضعیتی غیرسنتی و کژ مدرن خواهد داشت و موجب تقابل‌های ناسودمند و کژکارکردهای آسیب زا در میان اجزاء نظام خط‌مشی‌گذاری کشور می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Sociological analysis of the policy making system of the Islamic Republic of Iran

نویسندگان [English]

  • Amin Ghanbari 1
  • Mojtaba Amiri 2
1 Associate Professor, Department of Public Administration, Faculty of Management, University of Tehran,
2 Department of Public Administration, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

The structure and system of policy-making can be studied and analyzed from different perspectives. One of these perspectives is sociology. In this regard, the objective of this study is to analyze the policy-making system of the Islamic Republic of Iran from a sociological perspective. To achieve the objective of the research, descriptive-analytical research method was used; Thus, after collecting data through library studies and analyzing them, the system of the Islamic Republic of Iran was described and analyzed from a sociological perspective. For the sociological analysis of the system of the Islamic Republic of Iran, one of the most widely used sociological typologies, namely the division of societies into traditional and modern societies, was used. The findings of the sociological analysis of the policy-making system of the Islamic Republic of Iran indicate that this system has both the characteristics of traditional structures and the characteristics of modern structures at the same time. Such a combination can be useful if the advancement of the components used by tradition and modernity in the country's policy-making system can be considered justifiable and measurable in practice, and show its efficiency and effectiveness. Otherwise, it will cause harmful and unnecessary functional conflicts and overlaps between the components of the country's policy-making system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • System of Policy-Making
  • Islamic Republic of Iran
  • Sociology
  • Traditional Societies
  • Modern Societies

مراجع

منابع
-آزادارمکی، تقی و ملکی، امیر. (1386). تحلیل ارزش‌های سنتی و مدرن در سطوح خرد و کلان. نامه علوم اجتماعی، 30(1)، 121-97.
-استونز، راب. (1379). متفکران بزرگ جامعه‌شناسی (ترجمه مهرداد میردامادی). تهران: مرکز.
-جلائی‌پور، حمیدرضا. (1389). ایران جامعه کژمدرن. جامعه‌شناسی ایران، 11(1)، 48-22.
-جمشیدیان، مهدی؛ کتابی، محمود و کاظمی‌اسفه، مهدی. (1380). نظام اداری و توسعه اجتماعی اقتصادی در ایران. مجتمع آموزش عالی قم، 3 (10)، 110-89..
-دانایی‌فرد، حسن. (1395). گفتارهای جدید در خط‌مشی‌گذاری عمومی. تهران: دانشگاه امام صادق.
-دانایی‌فرد، حسن و الوانی، سیدمهدی. (1386). استراتژی استدلال استعاره‌ای در نظریه‌پردازی: شکل‌گیری تئوری جابه‌جایی مدیران دولتی. مدرس علوم انسانی، 11(3)، 135-107.
-ریتزر، جورج. (1384). نظریه‌ جامعه‌شناسی در دوران معاصر(ترجمه محسن ثلاثی). تهران: علمی.
-سیدمن، استیون. (1388). کشاکش آرا در جامعه‌شناسی(ترجمه هادی جلیلی). تهران: نی.
-عطار، سعید و خواجه‌نائینی، علی. (1394). بررسی و تحلیل عوامل مؤثر بر ناکارآمدی نظام سیاستگذاری در ایران. سیاستگذاری عمومی، 1(1)، 20-1.
-فروند، ژولین. (1383). جامعه‌شناسی ماکس وبر( ترجمه عبدالحسین نیک‌گهر). تهران: توتیا.
-قلی‌پور، رحمت‌اله. (1395). چالش‌های نظام اداری (بررسی موردی ایران). تهران: دانشگاه تهران.
-کمالان، سیدمهدی. (1398). قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. تهران: کمالان.
-ملک‌محمدی، حمیدرضا. (1382). بازخوانی نظریه جوامع منشوری ریگز و مسأله‌یابی سیاستگذاری عمومی در ایران. حقوق و علوم سیاسی، شماره 30، 237-227.
-ملک‌محمدی، حمیدرضا و قلجی، حسین. (1387). بازاندیشی تأثیرات متقابل نظام سیاسی و دیوانسالاری در جهان در حال توسعه.سیاست، 38(1)، 280-267.
-هاولت، مایکل؛ رامش، ام. و پرل، آنتونی. (1395). مطالعه خط‌مشی‌ عمومی: چرخه‌های خط‌مشی و زیرنظام‌های خط‌مشی(ترجمه عباس منوریان و ابراهیم گلشن). تهران: مهربان نشر.
-هچ، ماری جو. (1396). نظریه سازمان: مدرن، نمادین- تفسیری و پست‌مدرن(ترجمه حسن دانایی‌فرد). تهران: مهربان نشر. 
-وینسنت، اندرو. (1383). نظریه‌های دولت (ترجمه حسین بشیریه). تهران: نی.
-یزدانی، عباس. (1389). دین وعقلانیت در فلسفه اجتماعی ماکس وبر و نقد آن. معرفت، 19(157)، 106-93.
References
-American Sociological Association. (2021). https://www.asanet.org/about/what-sociology.
-Appelrouth, S &  Edles, L, D. (2021). Classical and Contemporary Sociological Theory (4th Edition). Thousand Oaks: SAGE.
-Birkland, T. A. (2010). An Introduction to the Policy Process: Theories, Concepts, and Models of Public Policy Making. New York: Routledge.
-Cahoone, Lawrence E. (1996). From Modernism to Postmodernlsm: An Anthology. UK: Blackwell.
-Given, L, M.(2008). The Sage Encyclopedia of Qualitative Research Methods. USA: Sage.
-Harber, C.(1993). Prismatic Society Revisited: theory and educational administration in developing countries. Oxford Review of Education, 19(4), 485-497.
-Kalberg, S. (1980). Max Weber's Types of Rationality: Cornerstones for the Analysis of Rationalization Processes in Histor. American Journal of Sociology, 85(5), 1145-1179.
-Kasfir, N.(1969). Prismatic Theory and African Administration. World Politics, 21(2), 295-314.
-Riggs, F. (1964). Administration in Developing Countries: The Theory of Prismatic Society. Boston: Houghton Mifflin.
-Tompkins, J, R. (2005). Organization Theory and Public Management. USA: Thomson Wadsworth.
حکمرانی و توسعه
دوره 2، شماره 3
مهر 1401
صفحه 35-58

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار