ارائه الگوی خط‌مشی‌گذاری برای مبارزه با نابرابری در جمهوری اسلامی ایران: مورد مطالعه فقرزدایی و از بین بردن حاشیه‌نشینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، پردیس کیش دانشگاه تهران، کیش، ایران.

2 استادیار، گروه حکمرانی عمومی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 استاد گروه مدیریت دولتی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران

4 گروه مدیریت دولتی،دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران،تهران، ایران

چکیده

هدف: با توجه به اهمیت فقر و رشد آن در جامعه ایران، به‌نظر می‌رسد که علی‌رغم تلاش‌ها و اقداماتی که برای مقابله با فقر و حاشیه‌نشینی صورت گرفته، نبود یک الگوی خط‌مشی‌گذاری منسجم به عنوان یکی از دلایل ناکامی در این زمینه مطرح است. این پژوهش به‌دنبال ارائه الگوی خط‌مشی‌گذاری موثر برای کاهش فقر و مبارزه با حاشیه‌نشینی در جمهوری اسلامی ایران می‌باشد.
روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کیفی است. روش‌شناسی نظریه داده‌بنیاد با استفاده از رویکرد اشتراس و کوربین به‌کار گرفته شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق با ۱۲ نفر از خبرگان شامل خط‌مشی‌گذاران، مدیران، و متخصصان دانشگاهی آشنا با موضوع پژوهش جمع‌آوری شد. مصاحبه‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. فرآیند کدگذاری در سه مرحله باز، محوری و انتخابی انجام شد.
یافته‌ها: تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی ۱۴۲ کد باز، ۲۲ مقوله و ۶ مضمون محوری شد. مدل پارادایمی نظریه داده‌بنیاد ارائه‌شده شامل شش مؤلفه اصلی است:
پدیده محوری: الگوی خط‌مشی‌گذاری برای مبارزه با نابرابری.
شرایط علی: شبکه‌سازی، نوآوری، چالش‌کاوی و عوامل جمعیت‌شناسی.
شرایط زمینه‌ای: شاخص‌محوری، کیفیت‌گرایی، آینده‌پژوهی و مستندسازی.
شرایط مداخله‌گر: کنترل و پایش، حمایت‌گری و حمایت‌جویی.
راهبردها: هدف‌محوری، برنامه‌محوری، عدالت‌گرایی و بهره‌وری.
پیامدها: عدالت‌گستری، فقرزدایی، کاهش مهاجرت حاشیه‌نشینان، تقویت اقتصاد محلی، پایداری اجتماعی و بهبودهای بازخوردمحور.
نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش یک الگوی خط‌مشی‌گذاری ساختاریافته و قابل اجرا برای مقابله با نابرابری در جمهوری اسلامی ایران ارائه می‌دهد. این مدل، بینش‌ها و راهبردهای عملی را برای هدایت خط‌مشی‌گذاران در دستیابی به نتایج پایدار در زمینه فقرزدایی و کاهش حاشیه‌نشینی فراهم می‌کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Proposing a Policymaking Framework to Combat Inequality in the Islamic Republic of Iran: A Case Study on Poverty Alleviation and Eradicating Marginalization

نویسندگان [English]

  • Hanieh Keshtkarrajabi 1
  • Masoud Banafi 2
  • ali asghar Pourezzat 3
  • Abbas Monavarian 4
1 Ph.D. Candidate, Department of Public Administration, Faculty of Management, Kish International Campus, University of Tehran ,Kish, Iran.
2 Assistant Professor, Public Governance Department, Faculty of Governance, University of Tehran, Tehran, Iran.
3 Department of Public Administration, Faculty of Management, University of Tehran
4 Department of Public Administration, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

Given the significance and growing prevalence of poverty in Iranian society, this study aims to propose an effective policymaking framework to combat inequality in the Islamic Republic of Iran, focusing on poverty alleviation and eradicating marginalization.The research addresses the lack of a cohesive policymaking model, which has been a major barrier to achieving meaningful progress in this area.
Methods: The research adopts an applied approach in its objective and employs qualitative methods. Grounded theory, based on the Strauss and Corbin approach, was utilized as the primary methodology. Data were collected through in-depth interviews with 12 experts, including policymakers, managers, and academic specialists. The analysis involved three stages of coding: open, axial, and selective, and interviews continued until theoretical saturation was reached.
Results: The analysis identified 142 open codes, 22 thematic categories, and six core themes. The proposed grounded theory model comprises six components:
Core Phenomenon: A policymaking framework for combating inequality.
Causal Conditions: Networking, fostering innovation, challenge identification, and demographic factors.
Contextual Conditions: Index-oriented planning, quality-centric approaches, foresight, and systematic documentation.
Intervening Conditions: Robust monitoring and evaluation systems, advocacy, and support mechanisms.
Strategies: Goal-oriented planning, program-based execution, justice-oriented initiatives, and productivity enhancement.
Outcomes: Justice promotion, poverty alleviation, reduced migration from marginalized areas, strengthened local economies, social sustainability, and feedback-driven results.
Conclusions: The findings offer a structured and actionable policymaking framework to address inequality and advance poverty alleviation and marginalization efforts in the Islamic Republic of Iran. This model provides practical insights and strategies to guide policymakers in achieving sustainable social and economic outcomes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Policymaking
  • Poverty Alleviation
  • Inequality
  • Marginalization

مراجع

  1. منابع فارسی

    1. دانایی فرد, حسن , نیوی, سیدمرتضی , نصری, فرامرز و سجادی نژاد, سید محمد جواد . (1403). مفهوم‌پردازی خط‌مشی‌ها، راهبردها و برنامه های رفع فقر در ایران: پژوهش کیفی. پژوهش های مدیریت عمومی, 17(65), 1-34.
    2. دانایی‌فرد, حسن و امامی, سید مجتبی . (1386). استراتژی‌های پژوهش کیفی: تأملی بر نظریه‌پردازی ‌داده‌بنیاد. اندیشه مدیریت راهبردی (اندیشه مدیریت)،104(2)1، 67-69.
    3. زینی وند مقدم، رضا؛ باقرزاده، محمدرضا؛ قلی پور کنعانی، یوسف؛ متانی، مهرداد؛ عارف نژاد، محسن. (1400). طراحی الگو اجرای خط‌مشی‌های وزارت آموزش و پرورش با استفاده از روش الگوسازی ساختاری تفسیری، فصلنامه خط‌مشی‌گذاری عمومی‌در مدیریت، سال 12، شماره 42، صص 84-67.
    4. شایگان س., قهرمان نوه سی ف. (1402). ارزیابی تجربی مولفه های حکمرانی خوب در بخش عمومی دولتی ایران (مطالعه موردی: آموزش و پرورش شهر ارومیه). نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری, 7(25), 1847-1859.
    5. صالحی، مطهره؛ سالارزهی، حبیب‌الله؛ ایمانی، عبدالمجید. (1401). بررسی ایفای نقش مطلوب مشارکت سازمان‌های مردم نهاد در راستای توانمندسازی ساکنان مناطق حاشیه‌نشین. جغرافیا و روابط انسانی، دوره 4، شماره 4، صص 499-475.
    6. عباسی، ع.، معتضدیان، ر.، و میرزایی، م. ق. (1395). بررسی موانع اجرای خط‌مشی‌های عمومی در سازمان‌های دولتی. پژوهش‌های مدیریت منابع سازمانی، (۲)۶، ۶۹-۴۹.
    7. قره داغی، رستم؛ محمدی، آرزو. (1400). موانع اجرایی خط‌مشی‌های عمومی‌با رویکرد حکمرانی شهری (مورد مطالعه: شهرداری‌های استان آذربایجان شرقی)، فصلنامه خط‌مشی‌گذاری عمومی‌در مدیریت، سال 12، شماره 43، صص 111-93.
    8. مبینی دهکردی, علی , امیری, مجتبی و کرمانشاه, فیروزه . (1397). معرفی ابعاد ساختاری نوآوری فراگیر و کاربرد آن در خط‌مشی‌گذاری عمومی برای کاهش نابرابری. سیاستگذاری عمومی, 4(2), 33-56.
    9. مرادیان نیری، م. و رفیعی علوی، س. ا. (۱۴۰۳). درآمدی بر بایسته‌های بودجه فقرزدا. فصلنامه دانش حقوق عمومی، ۱۳(۳)، ۵۳-۸۴.
    10. مصطفایی،شعبان، خدادکاشی، فرهاد و موسوی جهرمی،یگانه(1399)، تأثیر توسعه صنعتی بر کاهش فقر در استان‌های ایران، پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، سال دهم ، شماره ۳۸، صفحه 45-60.
    11. ملکی، امیر. (1402). تحلیل جامعه‌شناختی خط‌مشی‌های کاهش فقر و نابرابری اجتماعی در برنامه‌های توسعه (راهکارها و توصیه‌های خط‌مشی برای تدوین برنامه هفتم توسعه). فصلنامه توسعه اجتماعی (توسعه انسانی سابق)، دوره 17، شماره 3، صفحات 78-35.

    References

    1. Abbasi, A., Motazedian, R., & Mirzaei, M. Q. (2016). Examining the barriers to the implementation of public policies in governmental organizations. Organizational Resource Management Researches, 6(2), 49–69. Retrieved from https://ormr.modares.ac.ir/article-28-2015-en.html. . (In Persian)
    2. Atkinson, A. B. (2022). Tax policy and income inequality: A comparative analysis of OECD countries. OECD Economic Studies, 53(4), 81-103.
    3. Banerjee, A. V., & Duflo, E. (2019). Good Economics for Hard Times: Better Answers to Our Biggest Problems. PublicAffairs.
    4. Banerjee, A. V., & Duflo, E. (2021). Good Economics for Hard Times. PublicAffairs
    5. Banerjee, A., & Duflo, E. (2021). Social protection and poverty reduction: The role of public policy. World Development, 140, 105296.
    6. Cairney, P., & Heikkila, T. (2021). The New Public Governance: A theory-based analysis of public sector leadership, legitimacy, and outcomes. Policy Studies Journal.
    7. Chancel, L., Piketty, T., Saez, E., & Zucman, G. (2021). World Inequality Report 2022.
    8. Danaeifard, H., & Emami, S. M. (2007). Qualitative research strategies: A reflection on grounded theory. Strategic Management Thought (Strategic Management), 1(2), 69–97. https://doi.org/10.30497/smt.2007.104. (In Persian)
    9. Danaiifard, H., Neiyavi, S. M., Nasri, F., & Sajadinejad, S. M. J. (2024). Conceptualization of policies, strategies, and programs for poverty alleviation in Iran: A qualitative study. Public Management Research, 17(65), 1-34. (In Persian)
    10. Drèze, J., & Sen, A. (2020). Hunger and Public Action. Oxford University Press.
    11. Drèze, J., & Sen, A. (2020). Poverty and inequality in the developing world: Challenges and opportunities. The Oxford Handbook of Poverty and Development, 345-377. Oxford University Press.
    12. Enzo, F., & Nierras, S. (2019). Urban poverty and informal settlements: A study of slum resilience. Journal of Urban Affairs, 41(3), 351-372.
    13. Enzo, F., Zambrano-Verratti, J., & Reinout, K. (2019). Web-based participatory mapping in informal settlements: The slums of Caracas, Venezuela. Habitat International. Advance online publication. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2019.102038
    14. Filindra, A., & Goodman, S. W. (2019). Studying public policy implementation through immigration policy research: The case for a return to the street level. Policy Studies Journal, 47(4), 929-950.
    15. Garcilazo, E., Moreno-Monroy, A., & Martins, J. O. (2021). Regional inequalities and contributions to aggregate growth in the 2000s: An EU vs US comparison based on functional regions. Oxford Review of Economic Policy, 37(1), 70–96.
    16. Ghahreman-Noohsi, F., & Shayegan, S. (2023). Identifying and ranking the factors affecting the implementation of policymaking to reduce inequality and ensure fair income distribution. New Research Approaches in Management and Accounting, 89, 960-984. (In Persian)
    17. Gharadaghi, R., & Mohammadi, A. (2021). Implementation barriers of public policies with an urban governance approach (Case study: Municipalities of East Azerbaijan Province). Quarterly Journal of Public Policy in Management, 12(43), 93–111. (In Persian)
    18. Ghosh, S. (2020). Impact of economic growth volatility on income inequality: ASEAN experience. Quality & Quantity, 54, 807–850.
    19. Hallsworth, M., Egan, M., Rutter, J., & McCrae, J. (2018). Behavioral government: Using behavioral science in public policy. The Behavioural Insights Team.
    20. Head, B. W. (2016). Toward more “evidence‐informed” policy making? Public Administration Review, 76(3), 472-484.
    21. Hudson, B., Hunter, D., & Peckham, S. (2019). Policy failure and the policy-implementation gap: can policy support programs help? Policy Design and Practice, 2(1), 1–14. https://doi.org/10.1080/25741292.2018.1540378
    22. Itzen, D. S., Bakazin, M., & Itzen-Smith, K. (2016). Social issues from a critical perspective (H. Naibi, Trans.). Culture, Art and Communication Research Institute.
    23. Lewis, O. (1961). The children of Sánchez: Autobiography of a Mexican family. Vintage Books.
    24. Lindblom, C. E. (1959). The science of "muddling through." Public Administration Review, 19(2), 79–88.
    25. Maleki, A. (2023). A sociological analysis of policies for poverty reduction and social inequality in development programs (Policy recommendations for drafting the Seventh Development Plan). Quarterly Journal of Social Development (formerly Human Development), 17(3), 35–78. (In Persian)
    26. Manna, P., & Moffitt, S. L. (2019). Traceable tasks and complex policies: When politics matter for policy implementation. Policy Studies Journal.
    27. Mashunis, J. (2017). Social issues (H. Naibi, Trans., 2 Volumes). Research Institute of Culture, Art and Communication.
    28. Mobini-Dehkordi, A., Amiri, M., & Kermanshah, F. (2018). Introduction of structural dimensions of inclusive innovation and its application in public policy for reducing inequality. Public Policy, 4(2), 33-56. (In Persian)
    29. Moradian Niri, M., & Rafiei Alavi, S. A. (2024). An introduction to the essentials of poverty-reducing budgeting. Public Law Knowledge Quarterly, 13(3), 53-84. (In Persian)
    30. Mostafaei, Sh., Khodadkashi, F., & Mousavi Jahromi, Y. (2020). The impact of industrial development on poverty reduction in Iranian provinces. Economic Growth and Development Research, 10(38), 45-60. (In Persian)
    31. Neeraj, D., & Sandra, C. (2019). Residents’ self-initiatives for flood adaptation in informal riverbank settlements of Kathmandu. International Journal of Disaster Risk Reduction, 40, Article 101156.
    32. Nierras, R. M., & Reimann, C. (2019). Civil society organizations, advocacy, and policy influence in resource-rich countries. Routledge.
    33. Paramed, & Harpal. (2020). Evaluating poverty alleviation strategies in a developing country. PLOS ONE, 15(1), e0227176. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0227176
    34. Park, J. (2018). Korea’s government reform in public policy and management. Asian Education and Development Studies, 7(3), 256–265. https://doi.org/10.1108/AEDS-11-2017-0117.
    35. Piketty, T. (2014). Capital in the twenty-first century. Harvard University Press.
    36. Rais Dana, F. (2001). Studies in social pathology. Tehran: Publications University of Welfare and Rehabilitation Sciences. (in Persian)
    37. Rawls, J. (1971). A theory of justice. Belknap Press of Harvard University Press.
    38. Salehi, M., Salarzehi, H., & Imani, A. (2022). Examining the optimal role of non-governmental organizations' participation in empowering residents of marginalized areas. Geography and Human Relations, 4(4), 475–499. (In Persian)
    39. Scharpf, F. W. (1997). Introduction: The problem-solving capacity of multi-level governance. Journal of European Public Policy, 4(4), 520–538. https://doi.org/10.1080/135017697344046
    40. Sen, A. (1992). Inequality reexamined. Harvard University Press.
    41. Sen, A. (1999). Development as freedom. Oxford University Press.
    42. Shahidi, Z., & Kaviani, Z. (2021). Monitoring of poverty in 2019. Office of Social Welfare Studies of the Ministry of Cooperation, Labor and Social Welfare in collaboration with the Research Center of the Islamic Council.(In Persian)
    43. Škarica, M. (2018). Implementation of the strategy for public administration development in Croatia (2015–2020): A mid-term evaluation. Paper presented at the 31st International Scientific Conference on Economic and Social Development: Legal Challenges of Modern World, Split, Croatia, June 7–8, 2018.
    44. World Bank. (2022). Poverty and Shared Prosperity 2022: Reversals of Fortune. World Bank.
    45. Zeinivand Moghadam, R., Bagherzadeh, M. R., Gholipour Kenani, Y., Metani, M., & Arefnejad, M. (2021). Designing a policy implementation model for the Ministry of Education using the interpretive structural modeling method. Public Policy in Management Quarterly, 12(42), 67-84. (In Persian).
حکمرانی و توسعه
دوره 4، شماره 3
مهر 1403
صفحه 181-209

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار