توسعه بوروکراسی کارآمد با رویکرد ایرانی - اسلامی پیشرفت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادگروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

هدف: این پژوهش از نوع کیفی، توسعه‏ ای، تفسیری و استقرایی است که با رویکرد فراترکیب و روش تحلیل محتوای کیفی اجرا شده است. منابع اطلاعات استفاده‌شده در پژوهش را مقاله‏های منتشر شده در پایگاه ‏های داده‏ای جهاد دانشگاهی و مستندات مرتبط تشکیل می‏ دهد. بعد از گردآوری مقاله‌های منتشر شده از پایگاه اطلاعاتی بر اساس شاخص‏ مدنظر پژوهشگران، مقاله‌های منتخب برای بررسی انتخاب شد.
یافته: پس از بررسی و ترکیب نتایج مطالعات منتخب مرور شده و سه مرحله کدگذاری، ابعاد بوروکراسی کارامد عبارتند از؛ نقش‌پردازهای، سوق‌دهنده‌ها و بایستگی‌های اداری شناسایی شدند. در الگوی ایرانی – اسلامی پیشرفت؛ پیشران‌ها، تواناسازها، قابلیت‌ها سازها و الزامات پیشرفت در کنار بعد ارزش‌مداری شناسایی و دسته‌بندی شدند. در مجموع با ترکیب ابعاد بوروکرسی کارامد و الگوی ایرانی – اسلامی پیشرفت، چارجوب بورکراسی کارامد با رویکرد ایرانی – اسلامی پیشرفت شکل گرفت.
نتیجه‌گیری: با تداوم، توسعه و فراگیر نمودن این رویکرد و مدل کارآمد در محیط داخلی و بین المللی با ترکیبی متوازن و سازگار با عنوان توسعه ایرانی – اسلامی، دارای قابلیت ایجاد الگویی کارآمد بوروکراسی برای همه کشورهای اسلامی به عنوان منطق، استراتژی و نوآوری نظام جمهوری اسلامی در مقابل سیاستهای اقتصادی ناعادلانه دنیا مبتنی بر توسعه اسلامی در راستای الگوسازی نظریه‌ى بوروکراسی اسلامی در دنیا مقدمه فراگیری اسلام در جهان فراهم می‌شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

developing an efficient bureaucracy with an Iranian-Islamic approach to progress

نویسندگان [English]

  • Hamidreza Heydari 1
  • Morteza Mosakhani, 2
  • Gholamreza Memarzadeh Tehran 2
1 Student of the Department of Public Administration, Faculty of Management, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran Iran.
2 Professor of Management; Department of Public Administration, Faculty of Management, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran Iran
چکیده [English]

This research is of a qualitative, developmental, interpretive and inductive type, which was implemented with a meta-composite approach and qualitative content analysis method. The sources of information used in the research are articles published in academic Jihad databases and related documents. After collecting the published articles from the database based on the index considered by the researchers, the selected articles were selected for review.
Findings: After reviewing and combining the results of selected studies and three stages of coding, the dimensions of effective bureaucracy are; Role-players, drivers and administrative duties were identified. In the Iranian-Islamic model of progress; Drivers, enablers, capabilities, tools, and progress requirements were identified and categorized along with the value orientation dimension. In total, by combining the dimensions of efficient bureaucracy and the Iranian-Islamic model of progress, Chargob of efficient bureaucracy with the Iranian-Islamic approach of progress was formed.
Conclusion: By continuing, developing and spreading this effective approach and model in the domestic and international environment with a balanced and compatible combination with the title of Iranian-Islamic development, it has the ability to create an efficient model of bureaucracy for all Islamic countries as a logic, strategy and The innovation of the Islamic Republic system against the unfair economic policies of the world based on Islamic development in line with the patterning of the theory of Islamic bureaucracy in the world provides an introduction to the spread of Islam in the world.

کلیدواژه‌ها [English]

  • efficient bureaucracy
  • Iranian-Islamic model of progress
  • organization
  • hybridization

مراجع

  1. منابع

    1. احد نوروززاده، بهروز اسکندرپور، و قادر وظیفه دمیرچی. ۱۴۰۰. «آسیب‌شناسی خط‌مشی‌گذاری عمومی با رویکرد بیانیه‌ی گام دوم انقلاب و الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت، نشریه علمی مطالعات انقلاب اسلامی، 18 (67)، 99-120.
    2. اسدآیادی، طیبه. 1400. بوروکراسی و راهکارهای برون رفت از وضع موحود در نظام تولید، مطالعات و پژوهشهای اداری، 9 (1)، 102-109.
    3. اکبر طلابکی. ۱۳۹۹. «بررسی و نقد سند الگوی پایه‌ی اسلامی ایرانی پیشرفت (به عنوان سند بالادستی نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران)، مطالعات اگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، 16 (1)، 372-391.
    4. باقری میبدی، مهدی. 1402. مشکلات بوروکراسی در مدیریت منابع انسانی در کشور و راهکارهای آن، فصلنامه علمی منابع و سرمایه انسانی، 3 (3)، 41-61.
    5. جواد ارباب، و محمدجواد توکلی. ۱۴۰۱. «ساز و کار اثرگذاری معنویت بر رشد اقتصادی در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، تحقیقات بنیادین علوم انسانی، 29 (1)، 121-141.
    6. جواد علی پور، و هاتف پوررشیدی. ۱۳۹۹. «تحلیل گفتمان سند اولیه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، مطالعات الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت، 16 (1)، 104-167.
    7. حسن کیائی، و محمد سلیمانی. ۱۳۹۹. «جایگاه استراتژی توسعه مبتنی بر تجارت در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت*، مطالعات اقتصاد اسلامی، 2 (24)، 233-246.
    8. حسین احمدزاده شهرودی، هادی جمشیدیان، و محمد شاه محمدی. ۱۴۰۱. «تبیین اقتصاد مقاومتی با بهره گیری از الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، انجمن علمی اقتصادی دفاع ایران، 7 (23)، 101-117.
    9. حسین بستان، حفیظ اله فولادی وندا، میثم لطیفی، و مسعود رحمتی. ۱۴۰۰. «بررسی عدالت در پیش‌نویس سند الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با تأکید بر عدالت اجتماعی، مطالعات فرهنگی اجتماعی، 9 (1)، 103-112.
    10. دانایی‌فرد، حسن ؛ صادقی، محمدرضا ؛ مصطفی‌زاده، معصومه. (1394). واکاوی و تحلیل تبعات سیاست زدگی بوروکراسی در نظام های سیاسی، اندیشه مدیریت راهبردی، 18 (1)، 57-86.
    11. رحیمی خورزوقی، احسان؛ موید صفاری، سعید. 1402. نقد و بررسی مبانی و اصول بوروکراسی با تاکید بر چارچوب عقلانیت اسلامی و دلالت­های آن در نظام حکمرانی، دو فصلنامه مطالعات دین، معنویت و مدیریت، 10 (19)، 111-142.
    12. رحیمی مقدم، سید حسین ؛ گرجی ازندریانی، علی اکبر ؛ نجابت خواه، مرتضی. (1400). واکاوری و تحلیل تبعات بوروکراسی در نظام آزادسازی اقتصادی ایران، پژوهش های نوین حقوق اداری، 8 (1)، 135-162.
    13. رضا شکرزاده چهاربرج، و مریم لطفی پشمچی. ۱۳۹۹. «مقایسه مبانی الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت و الگوی توسعه غربی، دانش تفسیر سیاسی، 3 (1)، 60-89.
    14. سعید وکیلی. ۱۴۰۱. «شناسایی نظریۀ اسلامی پیشرفت با تأکید بر ارکان، ابعاد و مؤلفه‌ها از دیدگاه رهبر معظم انقلاب (با استفاده از تکنیک داده بنیاد، پژوشهای برنامه و توسعه، 11 (1)، 37-71.
    15. سوسرائی، علیرضا؛ جعفری، سکینه؛ امین بدبختی، علی اکبر. 1402. آسیب شناسی بوروکراسی اداری سازمان آموزش و پرورش ایران، مدیریت فرهنگ سازمانی، 21 (4). 387-400.
    16. سید حسین میرخلیلی، حسین ابوالفضلی، و علی صالحی فارسانی. ۱۴۰۱. «شناسایی و بررسی مؤلفه‌ها و شاخص‌های الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت برای تبیین الگوی توسعه سیاسی در ایران، سیاست متعالیه، 10 (39)، 242-268.
    17. سیدکاظم سیدباقری، و محمود مختاربند. ۱۳۹۹. «رابطۀ تعاملی عدالت، معنویت و عقلانیت در الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت و دستاوردهای آن، سیاست پژوهی ایرانی، 7 (25)، 8-28.
    18. شاهنوشی، مجتبی ؛ نویدی، حسین. (1397). چالشهای نهادینه ساری فرهنگ بوروکراسی در نظام اداری ایران، روانشناسی و علوم رفتاری، 13 (2)، 89-98.
    19. صادقی، محمدرضا ؛ دانایی فرد، حسن ؛ مصطفی زاده، معصومه. (1396). فهم سیاست زدگی بورکراسی، مطالعه تطبیقی کیفیت، فرایندها و پیامدهای آن در مدیریت دولتی، پژوهشهای راهبردی سیاست، 22 (1)، 97-115.
    20. علیرضا صدرا. ۱۴۰۱. «گفتمان‌سازی و پایش تحقق الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت (بایسته های اجرایی الگو و تدابیر سیاسی)، سیاست متعالیه، 10 (38)، 80-96.
    21. فرزام مهر، محدثه السادات؛ مهر، فرزام. (1401). آیا بوروکراسی وبری می­تواند بستر ایجاد فساد در جوامع در حال توسعه باشد؟، مدیریت و حسابداری در هزاره سوم، 6 (2)، 119-139.
    22. فقیهی، ابوالحسن؛ واعظی، رضا؛ آغاز، عسل. (1398). تاملی بر تعامل بوروکراسی و فرهنگ در ایران، علوم مدیریت ایران، 19 (1)، 1-33.
    23. قائمی نیک، محمدرضا. 1403. جهادسازندگی در کشاکش با قفس آهنین بوروکراسی مدرن در ایران، نشریه علمی مدیریت اسلامی، 126 (32)، 11-42.
    24. کیانی قلعه نو، احسان؛ سالارزهی، حبیب ا...؛ ناصری، بهاره؛ کشته گر، عبدالعلی. (1403). الگوی ارزیابی عملکرد مدیریت بانک با رویکردهای فناوری های نوین (روش فراترکیب)، پژوهش های مدیریت عمومی، 17 (66)، 212-179.
    25. گرجی ازندریانی، علی اکبر؛ قهرمان زاده نیمگزی، فرزین. (1395). بررسی کنترل اقتدار بوروکراتیک در بستر مناسبات بوروکراسی، سیاست و کارآمدی، پژوهشهای حقوق عمومی، 50 (1)، 9-34.
    26. واعظی، رضا؛ اسدی، عاطفه؛ قربانی زاده، وجه الله؛ دهقانی فیروزآبادی، سید جلال. (1403). هم راستایی مدیریت توسعه ملی و سیاست خارجی، پژوهش­های مدیریت عمومی، 17 (65)، 125-166.
    27. متقی، ابراهیم؛ جباری، محمد حسن. (1401). نظم سیاسی، بوروکراسی و توسعه ایران دوره پهلوی، فصلنامه علمی پژوهش های انقلاب اسلامی، 11 (1)، 237-260.
    28. محمد نصر اصفهانی، غلامعلی معصومی نیا، و راحله منتظر. ۱۳۹۸. «بررسی و ارزیابی الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت، سیاست­های راهبردی و کلان، 7 (4)، 527-547.
    29. محمدی فاتح؛ اصغر، جهان بیگلری، پیمان. 1389. افول بوروکراسی در سازمانهای دانش محور، مدیریت نظامی، 37 (1)، 55-84.
    30. مرکز مالیمری، احمد. 1398. ویژگی­های بوروکراسی توانمند برای اجرای قانون، حقوق اداری، 19 (1)، 209-237.
    31. مسعود مطهری نسب، و محمد بیدهندی. ۱۴۰۱. «نقد و بررسی الگوی پایه، اسلامی ایرانی پیشرفت مبتنی بر رویکرد تمدنی.»، مطالعات الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت، 10 (22)، 7-35.
    32. ملائکه، سید حسن؛ توانگر، محمدرضا. 1398. دیوان سالاری و کمک به اقتصاد سیاسی در پیشرفت و توسعه؛ فصلنامه علمی – پژوهشی سیاست متعالیه؛ 7 (27)، 165-186.
    33. مولوی، زینب ؛ طهماسبی، رضا ؛ دانایی فرد، حسن ؛ حمیدی زاده، علی. (1396). بوروکراسی هراسی، نگاه دوگانه شهروندان به خدمات عمومی، مدیریت دولتی، 9 (2)، 213-234.
    34. مهدی گلدانی، و علی قربانپور. ۱۴۰۱. «مقایسه تطبیقی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت و توسعه پایدار، مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، 10 (24)، 7-35.
    35. مهرابی، امیرحمزه. (1395). عیارسنجی بوروکراسی در محک آموزه های اسلام؛ بررسی و نقد خلاء تئوریک، پژوهشهای سیاست اسلامی، 10 (1)، 39-61.
    36. مهرگان، فرهاد؛ فقیهی، ابوالحسن؛ میرسپاسی، ناصر. 1399. تاملی بر تعامل بوروکراسی و دموکراسی: مطالعه­ای در میان اعضای هیئت علمی دانشگاه­ها، چشم انداز مدیریت دولتی، 11 (1)، 39-74.
    37. میرصانع، سید محمدرضا؛ پیروز، علی آقا؛ مظلوم، غلامرضا. (1402). بررسی چارچوب­های حاکم بر نظام اداری ایران با رویکرد اسلامی، دین و قانون، 38 (1)، 87-99.
    38. میرعباسی، فاطمه؛ ساعی، احمد؛ ازغندی، علیرضا. 1398. پژوهش­های سیاسی و بین­المللی، 40 (1). 285-309.
    39. میرعلی سید نقوی، کیومرث احمدی، علیرضا میرآخوری، و عادل صلواتی. ۱۳۹۹. «مدل مدیریت ارزش‌بنیان اسلامی-ایرانی در بخش دولتی ایران، فصلنامه علمی مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی، 4 (15)، 251-288.
    40. میرمعصومی، مهدی. (1403). مدیریت دولتی و بوروکراسی در ایران بر اساس مبانی متافیزیکی و رویکرد سیاسی، ماهنامه آفاق علوم انسانی، 8 (90)، 1-15.
    41. هدایتی، محمد. (1397). رویکردهای نظری در مطالعه بوروکراسی دولتی و ارائه مدلی برای بررسی آن، جامعه شناسی ایران، 19 (2)، 3-35.
    42. هنرمندی چوکار، آیدا؛ کناروردی، محمدحسین. 1403. سیاست و بوروکراسی در اداره امور عمومی ایران، چشم انداز مدیریت دولتی، 15 (2)، 63-86.
    43. هنرمندی چوکامی، آیدا؛ واعظی، رضا؛ شریف زاده، فتاح؛ رودساز، حبیب الله. 1402. قدرت تخصصی یا تبعیت سیاسی در بوروکراسی دولتی ایران، فصلنامه چشم انداز مدیریت دولتی، 14 (1)، 33-57.
    44. یحیی فوزی، محمد محمودی کیا، و فرحناز نعیمی. ۱۴۰۰. «نظریه‌ای برای فهم چرایی، چیستی و چگونگی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت مبتنی بر روش فراترکیب، دانش سیاسی، 17، 2 (34)، 491-518.
    45. یونس خداپرست، و سید محمد موسوی‌خو. ۱۳۹۸. «مبانی دولت اسلامی در الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت از دیدگاه امام خامنه‌ای، سیاست متعالیه، 7 (27)، 41-64.
    46. Adam, E. (2019). Constitutional Praxis, Good Governance and Democracy in Nigeria as a Model Cornerstone for National Development in Africa. Good Governance and Democracy in Nigeria as a Model Cornerstone for National Development in Africa (October 30, 2019).
    47. Ansell C., Sørensen E., & Torfing J. (2021). The COVID-19 pandemic as a game changer for public administration and leadership? Public Management Review, 23(7), 949–960. doi: https://doi.org/10.1080/14719037.2020.1820272
    48. Ansell C., Sørensen E., & Torfing J. (2023). Public administration and politics meet turbulence: The search for robust governance responses. Public Administration, 101(1), 3–22. doi: https://doi.org/10.1111/padm.12874
    49. Azzahra, A. (2023). Implementation of Good Governance in Public Services at Local Government.
    50. Billinger, S., & Workiewicz, M. 2019. Fading hierarchies and the emergence of new forms of organization. Journal of Organization Design, 8(1): 1–6.
    51. Bouckaert G. (2023). The neo-Weberian state. Max Weber Studies, 23(1), 13–59. doi: https://doi.org/10.1353/max.2023.0002.
    52. Butler, B., Joyce, E., & Pike, J. 2008. Don’t look now, but we’ve created a bureaucracy: The nature and roles of policies and rules in wikipedia, 1101–1110.
    53. Eggers W. D., & Kettl D. F. (2023). How government can transcend boundaries to solve big problems. Harvard Business Review Press.
    54. Faraj, S., Pachidi, S., & Sayegh, K. 2018. Working and organizing in the age of the learning algorithm. Information and Organization, 28(1): 62–70.
    55. Fleming, P., Rhodes, C., & Yu, K.-H. 2019. On why Uber has not taken over the world, Economy and Society, 48(4): 488–509.
    56. Florian, M. 2018. Unlikely allies: Bureaucracy as a cultural trope in a grassroots volunteer organization. Scandinavian Journal of Management, 34(2): 151–161
    57. Fukuyama F. (2023). In defense of the deep state. Asia Pacific Journal of Public Administration 46(1), 1–12. doi: https://doi.org/10.1080/23276665.2023.2249142.
    58. Hannah A., Baekkeskov E., & Tubakovic T. (2022). Ideas and crisis in policy and administration: Existing links and research frontiers. Public Administration, 100(3), 571–584. doi: https://doi.org/10.1111/padm.12862.
    59. Hartatik, E. S. (2022). The Transformation of the Javanese Patrimonial-feudalistic Bureaucracy from the International Journal of Social Service and Research, 3(7), 1899–1906. https://doi.org/10.5465/annals.2019.0059.
    60. Howlett M., & Ramesh M. (2023). Designing for adaptation: Static and dynamic robustness in policy‐ Public Administration, 101(1), 23–35.
    61. doi: https://doi.org/10.1111/padm.12849.
    62. Mandelkern R., & Oren T. (2023). Credible interventionism. New Political Economy, 28(1), 76–90. doi: https://doi.org/10.1080/13563467.2022.2067839.
    63. Merkle J. A. (2022). Management and ideology: The legacy of the international scientific management movement. The University of California Press.
    64. Monteiro P., & Adler P. S. (2022). Bureaucracy for the 21st century: Clarifying and expanding our view of bureaucratic organization. Academy of Management Annals, 16(2), 427–475. doi: https://doi.org/10.5465/annals.2019.0059.
    65. Monteiro, P., & Adler, P. S. (2022). Bureaucracy for the 21st Century: Clarifying and Expanding Our View of Bureaucratic Organization. Academy of Management Annals, 16(2), 427-475.
    66. Peters B. G., & Pierre J. (2019). Populism and public administration. Administration & Society, 51(10), 1521–1545.

    doi: https://doi.org/10.1177/0095399719874749

    1. Sørensen, , Torfing, J. (2024). The ideational robustness of bureaucracy, Policy and Society, Volume 43, Issue 2, Pages 141–158.
    2. Torfing J., Andersen L. B., Greve C., & Klausen K. K. (2020). Public governance paradigms: Competing and co-existing. Edward Elgar Publishing. Traditional Kingdom to the Dutch Colonial Period. Forum Ilmu Sosial, 49(2), 60–72.
حکمرانی و توسعه
دوره 5، شماره 1
فروردین 1404
صفحه 37-66

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار