تعیین شاخص‌های اقتصادی و برآورد هزینه‌های نمایه سازی نشریات علمی رتبه الف کمیسیون نشریات در پایگاه اسکوپوس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه پژوهشی تامین مالی و اقتصاد علم، فناوری و نوآوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران.

2 دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

3 استادیار گروه پژوهشی ارزیابی سیاست‌ها و پایش علم، فناوری و نوآوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران.

چکیده

امروزه نمایه سازی نشریات علمی در پایگاه‌های معتبر بین‌المللی همچون اسکوپوس به دلیل ارتباط آن با رتبه علمی کشور در سطح جهانی، اهمیت ویژه‌ای دارد. کمیسیون نشریات علمی وزارت عتف در ارزیابی و رتبه‌بندی نشریات به اهمیت نمایه سازی توجه داشته و با حمایت مالی از نشریات نمایه شده، تلاش می‌نماید تا تعداد نشریات نمایه شده را افزایش دهد. بنابراین تبیین و پرداختن به شاخص‌های اقتصادی در ارزیابی نشریات و نیز برآورد دقیق‌تر میزان حمایت مالی مورد نیاز برای هر نشریه را می-توان به عنوان یک ضرورت برای تاثیرگذاری هر چه بیشتر برنامه‌های کمیسیون نشریات دانست. در تحقیق حاضر 347 نشریه دارای رتبه "الف" و "بین‌المللی" مورد بررسی قرار گرفتند. با توجه به بررسی معیارهای پذیرش نشریات جهت نمایه سازی در پایگاه‌های معتبر، در نهایت 20 شاخص کیفی و 10 شاخص اقتصادی(در 5 گروه هزینه‌ای صفحه آرائی، ویراستاری، استانداردسازی، ترجمه و استناد دهی) تعیین و بر اساس ارزش وزنی شاخص‌ها، این نشریات مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که 8 نقطه ضعف مشترک در این نشریات وجود دارد. دامنه کلی امتیازات کسب شده نشریات نیز بین 0.44 تا 1.21 بود. از بعد اقتصادی نیز بخش عمده هزینه‌های جاری نشریه مربوط به صفحه آرائی مقالات (83 درصد) و کمترین بخش هزینه نیز مربوط به استاندارد سازی وب سایت (2.2 درصد) بود. این نسبت به فراخور وضعیت نمایه شدن و زبان انتشار نشریه، بسیار متغییر بود. حمایت مالی هدفمند از نشریات در کنار نظارت بر اعمال استاندارد سازی نشریات می‌تواند زمینه ارتقاء جایگاه علمی کشور را در سطح جهانی فراهم سازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determining Economic Indicators and Estimating the Costs of Indexing Scientific Journals Ranked A by the MSRT in Scopus

نویسندگان [English]

  • Ehsan Ehteshamnejad 1
  • Mehdi Ramezani 2
  • Mehdi Pakzade Bonab 3
1 Assistant Professor STI Financing & Economics, NRISP, Tehran, Iran
2 PhD Agronomy, Guilan University, Rasht, Iran
3 Assistant Professor in Science and Technology Policy, NRISP, Tehran, Iran
چکیده [English]

The indexing of scientific journals in reputable international databases like Scopus has become increasingly important due to its impact on the global scientific ranking of a country. The Commission on Scientific Journals recognizes the significance of indexing in its evaluation and ranking criteria and seeks to increase the number of indexed journals by providing financial support to those that are indexed. However, the Commission faces challenges such as not addressing economic indicators in journal evaluations and failing to correctly estimate the financial support needed for each journal. In this study, 347 journals with “A” and “International” ratings from the Commission were examined. Based on the examination of acceptance criteria for journal indexing in reputable databases, 20 qualitative indicators and 10 economic indicators (across five cost categories: typesetting, editing, standardization, translation, and citation) were identified, and the journals were evaluated based on the weighted value of these indicators. The results showed that the overall score range for the journals was between 0.44 and 1.21. The problems in the journals were attributed to eight factors. Economically, a significant portion of the ongoing expenses was related to article typesetting (83%), while the lowest costs were associated with website standardization (2.2%). These ratios varied significantly depending on the journal’s indexing status and language of publication. Targeted financial support for journals, alongside monitoring for standardization compliance, could enhance the country’s scientific standing at the global level.

  1. منابع:

    1. باقریان، ن. 1397. ارزیابی وب­گاه ­های نشریات حوزه فلسفه بر اساس شاخص­ های نمایه ­سازی پایگاه ­های اطلاعاتی واستنادی بین­ المللی. فصلنامه پژوهش­های فلسفی کلامی 20(1): 202-225.
    2. باقریان، ن.، و خالقی، ن. 1395. حضور شاخص­های نمایه ­سازی مورد نظر پایگاه­های اطلاعاتی و استنادی بین­المللی در وب گاه نشریات انگلیسی حوزه علوم پزشکی ایران. مجموعه مقاله­ های دومین همایش ملی نشریات علمی کشور، به کوشش محمد امین عرفانی منش، مهدی رحمانی، مریم انصاری. تهران. کتابدار. ص 521-538.
    3. رمضانی، م.، 1396. راهنمای نمایه سازی نشریات در پایگاه­های معتبر علمی. مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، 67 صص.
    4. رمضانی، م.، و احتشام نژاد، ا.، 1402. مجموعه آیین­نامه ­ها، شیوه­نامه ­ها و دستورالعمل­ های اجرایی مصوب معاونت پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، 273 صص.
    5. زرگر، ب. و محمدی، م. 1397. ارزیابی عملکرد نشریات علمی معتبر ایران در حوزه حسابداری و مالی. علم سنجی کاسپین. 5(2): 25-36.
    6. سایت کمیسیون نشریات علمی دانشگاه آزاد اسلامی به آدرسhttps://eval.journals.iau.ir
    7. سایت کمیسیون نشریات حوزه علمیه به آدرس https://pazhohesh.ismc.ir
    8. سایت کمیسیون نشریات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به آدرس https://journals.research.ac.ir
    9. سایت کمیسیون نشریات علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به آدرس https://journals.msrt.ir
    10. سهیلی، ف. 1385. تحلیل پیوندهای وب­سایت­های نانو فناوری با استفاده از روشهای دسته ­بندی خوش ه­ای، عامل تاثیرگذاری وب و ترسیم نقشه دو بعدی. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران، اهواز.
    11. صدقی، ش.، و غفاری هشجین، س. 1395. ارزیابی مطابقت مجلات انگلیسی زبان علوم پزشکی ایرانی با معیارهای عینی پذیرش مجلات در پایگاه اطلاعاتی Scopus. مدیریت اطلاعات سلامت. 13(6):431-426.
    12. صلح­جو، ن.، و نوروزی، ع.ر. 1395. موانع نمایه­سازی مجله­ های انگیسی زبان دانشگاه تهران در وب آو ساینس و اسکوپوس. مجموعه مقاله ­های دومین همایش ملی نشریات علمی کشور، به کوشش محمد امین عرفانی منش، مهدی رحمانی، مریم انصاری. تهران. کتابدار. ص 185-200.
    13. صیامی، ز.، و محمدی، م. 1402. ارزیابی وب­سایت نشریات علمی حوزه علوم تربیتی بر اساس شاخص­ های نمایه سازی پایگاه­های اطلاعاتی و استنادی بین­المللی پژوهش در روش­های آموزش 1(1): ص 79-100.
    14. طاهری، م.، 1402. نمایه سازی نشریات علمی در پایگاه­های تخصصی و استنادی معتبر بین­المللی، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، 210 صص.
    15. میرزائی، 1. 1395. بررسی، شناسایی و اولویت­بندی معیارهایی جهت ارزیابی نشریات علمی: دیدگاه سردبیران و دست اندرکاران نشریات علمی فارسی حوزه علوم انسانی. مجموعه مقاله­های دومین همایش ملی نشریات علمی کشور، به کوشش محمد امین عرفانی منش، مهدی رحمانی، مریم انصاری. تهران. کتابدار. ص 69-84.

    16- https://www.scimagojr.com/countryrank.php

    17-Kalita, D; Mahanta, P. (2016). An empirical evaluation of top Indian journals. In M. Sakia H. K. Kaul &, S. Kaul (Ed), Knowledge Library and Information Networking: Proceedings of the National Convention on Knowledge, Library and Information Networking. Pp: 247-256.Tezpur: DELNET.

    18- Ming-tong, X. U. 2011. On the Construction of University Journal Website from the Establishment of Evaluation Indexes. Journal of Changchun Normal University, 7, 049.