بررسی مهم‌‌ترین عوامل مؤثر بر نابرابری درآمدی میان منتخبی از کشورها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم اقتصادی، دانشکده مدیریت و اقتصاد و حسابداری، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

چکیده

هدف: علی‌‌رغم تغییرات اقتصادی کشورها طی سال‌‌های گذشته، هم‌‌چنان شکاف درآمدی میان گروه‌های مختلف اجتماعی وجود دارد و سبب شده اقتصاددانان و سیاست‌‌گذاران به ابعاد مختلف توزیع درآمد توجه بیشتری نمایند. هدف از این پژوهش بررسی نابرابری درآمدی ایران و شرکای تجاری منتخب می‌باشد.
روش پژوهش: داده های جمع‌آوری شده در فاصله سالهای ۲۰۰۲-۲۰۲۱ با استفاده از نرم‌افزار استاتا مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. متغیرهای اثرگذار بر نابرابری درآمد شامل جهانی‌شدن، کارآفرینی، حکمرانی جهانی، تولید ناخالص داخلی سرانه و نرخ تورم می‌باشند.
یافته‌‌ها: پس از تأیید استقلال مقطعی و بررسی مانایی متغیرها، از آزمون هم‌جمعی پدرونی و کائو استفاده شد و وجود رابطه تعادلی بلندمدت بین متغیرهای مدل مورد تایید قرار گرفت. سپس با آزمون‌‌های چاو و هاسمن و با روش داده‌‌های پانلی، اثرات تصادفی دوطرفه برآورد گردید.
نتیجه‌‌گیری: طبق نتایج برآوردهای صورت‌گرفته، شاخص جهانی‌‌شدن دارای تأثیر منفی و معنادار بر نابرابری درآمدی می‌باشد. همچنین ضرایب متغیرهای کارآفرینی و حکمرانی جهانی مثبت و معنادار هستند. در خصوص تأثیرگذاری متغیر تولید ناخالص داخلی سرانه بر نابرابری درآمد، ضریب مثبت و معنادار شده است و نشان می‌دهد بیشتر کشورهای مورد بررسی در قسمت صعودی فرضیهU معکوس کوزنتس قرار دارند. متغیر نرخ تورم نیز با علامت منفی و معنادار، بیانگر آن است که هرچه سطح نرخ تورم این کشورها افزایش یابد، مقدار نابرابری درآمدی کاهش می‌‌یابد. گرچه در برخی از مطالعات تأکید شده است که نتایج کاملاً مشخصی در این خصوص وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigating the most Important Factors on Income Inequality among Selected Countries

نویسنده [English]

  • Zahra Najafi
Assistant Professor, Department of Economics, Faculty of Economics and Management, Payame Noor University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Objective: Despite the economic changes of countries over the past years, there is still an income gap between different social groups, and this has caused economists and policymakers to pay more attention to different dimensions of income distribution. This research aims to investigate the income inequality of Iran and selected business partners.
Methods: The data collected between 2002-2021 were analyzed using Stata software. Variables affecting income inequality include globalization, entrepreneurship, global governance, GDP per capita and inflation rate.
Results: After confirming the cross-sectional independence and checking the significance of the variables, the Pedroni and Kao cointegration tests were used and the existence of a long-term equilibrium relationship between the variables of the model was confirmed. Then, two-way random effects were estimated with the Chow and Hausman tests of the panel data model.
Conclusions: According to the results, the globalization index has a negative and significant effect on income inequality. Also, the coefficients of the entrepreneurship and global governance variables are positive and significant. Regarding the impact of the GDP per capita variable on income inequality, the coefficient has become positive and significant, and it shows that most of the investigated countries are in the upward part of Kuznets' inverted U hypothesis. The inflation rate variable also has a negative and significant sign, indicating that as the inflation rate level of these countries increasesm the amount of income inequality decreases. Although it has been emphasized in some studies that there are no clear results in this regard.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gini coefficient
  • Globalization
  • Entrepreneurship
  • Global governance

مراجع

  1. منابع

    1. اشرف‌‌زاده، حمیدرضا؛ مهرگان، نادر (1393). اقتصادسنجی پانل دیتای پیشرفته (چاپ اول). تهران: نشر نور علم، چاپ اول، 34-11.
    2. امانی، رامین؛ احمدزاده، خالد (1401). بررسی تاثیر تکنولوژی و نوآوری و جهانی‌سازی بر نابرابری درآمدی. نشریه علمی تحقیقات اقتصادی. 57(2)، 257-221.
    3. جعفری، مهدی؛ عمادی، سیدجواد؛ رمضان‌‌پور، اسماعیل (1400). بررسی تاثیر همزمان سیاست‌‌های پولی و مالی بر نابرابری درآمد ایران. فصلنامه اقتصاد کاربردی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، 11(36)، 99-39.
    4. جعفری‌‌صمیمی، احمد؛ بحرینی، نصرت (1394). مقایسه تأثیر ابعاد سه‌‌گانه (اقتصادی، اجتماعی و سیاسی) جهانی‌‌شدن بر رشد اقتصادی در کشورهای منتخب منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا. راهبرد اقتصادی، 4(13)، 110-77.
    5. خانزادی، آزاد؛ توسلی‌‌نیا، علی؛ بهنیا، علی؛ سلطانی، میثم (1401). بررسی تأثیر پیچیدگی اقتصادی بر نابرابری درآمد در ایران، مجله توسعه و سرمایه، 7(2)، 19-1.
    6. خاوند، زهرا؛ خداپرست شیرازی، جلیل (1399). مقایسه تأثیر ابعاد سه‌‌گانه (اقتصادی، اجتماعی و سیاسی) جهانی‌‌شدن بر تخریب محیط زیست در ایران با استفاده از شاخص KOF. تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 12(2)، 90-75.
    7. خداویسی، حسن؛ نجارقابل، سمیه؛ عزتی‌‌ شورگلی، احمد (1396). بررسی رابطه بین جهانی‌‌شدن و نابرابری درآمدی: کاربردی از مدل انتقال ملایم آستانه‌‌ای پانلی. تحقیقات اقتصادی، 52(1)، 87-61.
    8. خسروآبادی، محمد؛ زاینده‌‌رودی، محسن؛ شکیبایی، علیرضا (1395). رابطه حکمرانی خوب با نابرابری درآمدی در کشورهای منتخب جنوب غربی آسیا و کشورهای عضو سازمان همکاری. فصلنامه رفاه اجتماعی، 16(16)، 212-181.
    9. خواجه محمدلو، علی؛ پدرام، مهدی؛ مهرجو، بهناز (1399). بررسی نقش اندازه دولت در تأثیر متغیرهای نهادی بر توزیع درآمد در کشورهای منتخب. فصلنامه اقتصاد مقداری (بررسی‌‌های اقتصادی سابق). 17(4)، 162-135.
    10. رفعت، منیره (1396). بررسی اثر جهانی‌‌شدن اقتصادی، اجتماعی و سیاسی بر اجزاء مخارج دولت در ایران با تأکید بر مخارج کارا و غیرکارای دولت، فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، 6(24)، 247-223.
    11. رودری، سهیل؛ طهرانچیان، امیرمنصور ( 1399). نقش اقتصاد غیررسمی بر کارآفرینی با تأکید بر شاخص کیفیت نهادی. فصلنامه مجلس و راهبرد، 28(107)، 308-271.
    12. زروکی، شهریار؛ عبدی سیدکلایی، محمد؛ یوسفی بارفروشی، آرمان (1400). تحلیل نقش بی‌‌ثباتی اقتصاد کلان بر نابرابری درآمد در ایران. فصلنامه پژوهش‌‌های اقتصادی (رشد و توسعه پایدار)، 21(4)،63-37.
    13. شاه‌‌آبادی، ابوالفضل؛ پوران، رقیه؛ سلیمانی، محمدرضا (1402). تأثیر کارآفرینی بر نابرابری درآمد در کشورهای منتخب. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. فصلنامه اقتصاد و تجارت نوین، 18(1)، 69-89.
    14. شاه‌‌آبادی، ابوالفضل؛ چایانی، طیبه؛ صادقی معتمد، زهرا (1401). بررسی اثر همزمان جهانی‌شدن با نوآوری بر پیچیدگی اقتصادی کشورهای منتخب جهان. نشریه مدیریت نوآوری، 10(3)، 202-181.
    15. طالقانی، غلامرضا؛ نعمت‌‌الهی، حمیدرضا؛ زرجو، شبنم (1402). تاثیر راهبردهای توسعه کارآفرینی بر کاهش فقر: بررسی نقش میانجی سرمایه اجتماعی. حکمرانی و توسعه، 3(3)، 140-119.
    16. عبدلی، ناهید (1401). طراحی الگوی توسعه‌‌ اقتصادی- اجتماعی ایران با رهیافت فراترکیب. حکمرانی و توسعه، 2(2)، 96-55.
    17. عزیزی، علیرضا؛ زارع، هاشم؛ امینی‌‌فرد، عباس؛ خداپرست، جلیل (1401). اندازه‌گیری نرخ تورم بهینه با هدف حداقل‌سازی نابرابری اقتصادی: رویکرد تعادل عمومی پویای تصادفی. فصلنامه اقتصاد مالی، 16(3)، 355-379.
    18. علیزاده، محمد؛ گلخندان، ابوالقاسم (1395). تعیین‌‌کننده‌‌های قوی اندازه بخش عمومی در ایران، فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، 19(4)، 28-1.
    19. قاسمی دهقی، مرضیه (1402). ریشه‌های اقتصای-سیاسی نابرابری درآمد در ایران. پایان‌‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهراء. دانشکده علوم اقتصادی و اداری.
    20. کوچک‌‌زاده، سمیه؛ حیدری، حسن؛ یزدی فیض‌‌آبادی، وحید؛ شکیبایی، علیرضا (1400). آیا سالمندی جمعیت بر نابرابری درآمدی در ایران تأثیرگذار است؟ مجله سالمندی ایران. دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی. 16(3)، 411-396.
    21. محمودزاده احمدی نژاد، شهریار (1400). درآمدهای رانتی و تاثیر آن بر روی ظرفیت دولت‌‌ها در بازارهای نوظهور و اقتصادهای درحال توسعه. حکمرانی و توسعه، 1(4)، 142-103.
    22. مرادی، فاطمه؛ جعفری، محمد و فتاحی، شهرام (1400). تاثیر شاخص فلاکت و کنترل فساد بر نابرابری درآمد؛ با رویکرد کوانتایل. فصلنامه علمی مطالعات اقتصادیِ کاربردی ایران، 10(40)، 279-241.
    23. مهرگان، نادر و دلیری، حسن (1392). کاربرد استاتا در آمار و اقتصادسنجی. تهران: نشر نور علم، چاپ دوم.
    24. نجفی، زهرا؛ صامتی، مجید و جمالی، سمیه (1398). تحلیل تأثیر کارآفرینی بر نابرابری توزیع درآمد در میان استان‌‌های کشور. نشریه مدیریت نوآوری، 8(4)، 84-61.
    25. Abounoori, E. (2003). Unemployment, inflation and income distribution: A cross-country analysis. Journal of Iranian Economic Review, 8(9), 1-11.
    26. Acs, Z. J., & Amoros, J.E. (2008). Entrepreneurship and competitiveness dynamics in Latin America. Small Business Economics, 31(3), 305-322.
    27. Acs, Z. J., Braunerhjelm, P., Audretsch, D.B. & Carlsson, B. (2009). The knowledge spillover theory of entrepreneurship. Small Business Economics, 32(1), 15-30.
    28. Akadiri, S. S. & Adebayo, T. S. (2022). Asymmetric nexus among financial globalization, non-renewable energy, renewable energy use, economic growth, and carbon emissions: Impact on environmental sustainability targets in India. Environmental Science and Pollution Research, 29(11), 16311-16323.
    29. Ali, E. B., Shayanmehr, S., Radmehr, R., Amfo, B., A. Awuni, J., Gyamfi, A. B. & Agbozo, E. (2023). Exploring the impact of economic growth on environmental pollution in South American countries: How does renewable energy and globalization matter? Environmental Science and Pollution Research, 30(6), 15505-15522.
    30. Amoros, J.E. & Cristi, O. (2008). Longitudinal analysis of entrepreneurship and competitiveness dynamics in Latin America. International Entrepreneurship and Management Journal, 4(4), 381-399.
    31. Amoros, J.E., Fernandez, C. & Tapia, J. (2012). Quantifying the relationship between entrepreneurship and competitiveness development stages in Latin America. International Entrepreneurship and Management Journal, 8(3), 249-270.
    32. Astebro, T. & Chen, J. (2014). The Entrepreneurial earnings Puzzle: Mismeasurement or real? Journal of Business Venturing, 29(1), 88-105.
    33. Bahmani-Oskooee, M. & Gelan, A. (2008). Kuznets Inverted-U Hypothesis Revisited: A Time-Series Approach Using US Data. Applied Economics Letters, 15(9), 677-681.
    34. Balcilar, M., Chang, S., Gupta, R. & Miller, S. M. (2018). The Relationship between the Inflation Rate and Inequality across US States: A Semiparametric Approach. Quality & Quantity, 52(5), 2413-2425. https://doi.org/10.1007/s11135-017-0676-3
    35. Barghi Oskoee, M., Rasoli Oskoee, M. & Taher Oskoee, S. (2016). The effect of Globalization of the Economy on environmental. Fourth Nation Conference on Management, Economic and Accounting. 1-9. (In Persian).
    36. Çelik, O. & Sayın,‎ ‎(2022). ‎The‎technology,‎innovation,‎ and‎income‎ inequality nexus: an investigation on G7 countries. Innovation: The European Journal of Social Science Research. 1(1), 1-23. https://doi.org/10.1080/13511610.2022.2092077.
    37. Cole, J. & Towe, C. (1996). Income Distribution and Macroeconomic performance in the United States. IMF Working Paper, 1996(097), DOI: https://doi.org/10.5089/9781451851977.001.
    38. Draghi, M. (2016). Stability, Equity and Monetary Policy, Text of the 2nd DIW Europe Lecture. European Central Bank, German Institute for Economic Research (DIW). Berlin. 1-13.
    39. Dreher, A. & Noel G. (2008). Has globalization increased inequality? Review of International Economics, 16(3), 516–36.
    40. Ghosh, S. (2020). Impact of economic growth volatility on income inequality: ASEAN experience. Quality & Quantity, 54(1), 807-850. https://doi.org/10.1007/s11135-019-00960-z
    41. Golkhandan, A. Gh. (2016). The Impact of Inflation Thresholds on Income Inequality in Iran: A Mild Transition Regression (STR) Model. Iranian Economic Research. 13(25), 75-95 (In Persian).
    42. Gozgor, G., Mantu K. M., Demir, E. & Padhan, H. (2020). The impact of economic globalization on renewable energy in the OECD countries. Journal Energy Policy, 139(6), 65-90.
    43. Halvarsson, D., Korpi, M. & Wennberg K. (2018). Entrepreneurship and Income inequality. Journal of Economic Behavior & Organization. 145(1), 275-293.
    44. Herrera-Echeverri, H., & Haar, J. & Estévez-Bretón, J. B. (2014). Foreign direct investment, institutional quality, economic freedom and entrepreneurship in emerging markets. Journal of Business Research, 67(9), 1921-1932.
    45. Huang, Ch- Ju. & Haong Ho, Y. (2018). The Impact of Governance on Income Inequality in Ten Asian Countries. Journal of Reviews on Global Economics, 7(1), 217- 224.
    46. Kaufman, D., Kraay, A., & Mastruzzi, M. (2010). The worldwide governance indicators: Methodology and analytical issues. Working Paper, 3(2), 1-32.
    47. Kaufmann, D., Kraay, A., & Mastruzzi, M. (2009). Governance matters VIII: Aggregate and individual governance indicators 1996-2008. World Bank Policy Research Working Paper, 4978, Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=1424591
    48. Kennedy K. Akrong. (2019). Pro-Poor Tourism: Critical Perspective and Implications for Future Research. J. of Tourism and Hospitality Management, 7(1), DOI: https://doi.org/10.17265/2328-2169/2019.01.003.
    49. Khan, H., Shehzad, C. T., & Ahmad, F. (2021). Temporal Effects of Financial Globalization on Income Inequality. International Review of Economics & Finance, 74(2), 452-467. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.iref.2021.03.012
    50. Kumhof, M., Ranciere, R. & Winant, P. (2015). Inequality, Leverage and Crises. American Economic Review, 105(3), 1245-1217.
    51. Law, C. H. & Soon, S. V. (2020). The impact of inflation on income inequality: the role of institutional quality. Applied Economics Letter, 27(21), 1735- 1738. https://doi.org/10.1080/13504851 .2020.1717425
    52. McMullen, J., Bagby, D. & Palich, L. (2008). Economic freedom and the motivation to engage in entrepreneurial action. Entrepreneurship: Theory and Practice. 32(5), 875-895.
    53. Monnin, P. (2014). Inflation and income inequality in developed economies. Working Paper 1401, Council on Economic Policied, DOI:2139/ssrn.2444710
    54. Polacko, M. (2021). Causes and Consequences of Income Inequality- An Overview. DGruyter, 12(2), 341-357. E
    55. Ragoubi, H. & El Harbi, S. (2018). Entrepreneurship and income inequality: A spatial panel data analysis. International Review of Applied Economics. 32(3), 374-422.
    56. Regoubi, H. & El-Harbi, Sana. (2019). Entrepreneurship and Income Inequality: A Dynamic Spatial Data Analysis, Review of Applied Management Studies. 17(1), 10-30.
    57. Schultz, T.P. (1969). Secular trend and cyclical behavior of income distribution in the United States: 1944- 1965. In: Six Papers on the Size Distribution of Wealth and Income, 75-106, National Bureu of Economic Research.
    58. Siami-Namini, S. & Hudson, D. (2019). Inflation and Income Inequality in Developed and Developing Countries. Journal of Economic Studies, 46(3), 611-632. https://doi.org/10.1108/JES-02-2018-0045.
    59. Sun, Y. (2022). The effect of changes in labor demand and entrepreneurship on income inequality under innovations, 2nd International Conference on Enterprise Management and Economic Development,31(1), 1239-1243. DOI:2991/aebmr.k.220603.201,
    60. Tabash, M. I., Elsantil, Y., Hamadi, A. & Drachal, K. (2024). Globalization and Income Inequality in Developing Economies: A Comprehensive Analysis. Economies, 12(23), 1-16.
    61. Taghizadeh-Hesary, F, Yoshino, N. & Shimizu, S. (2018). The Impact of Monetary and Tax Policy on Income Inequality in Japan, ADBI Working Papers837, Asian Development Bank Institute.
    62. Tica,‎,‎ Globan,‎ T.,‎ &‎ Arčabić,‎ V.‎ (2022).‎ Managing‎ the‎ impact‎ of‎ globalization and technology on inequality. Economic Research Ekonomska Istraživanja, 35(1), 1035-1060. https://doi.org/10.1080/1331677X.2021.1952466
    63. Van Genuchten, K.J.P. (2022). New avenues in development economics: identifying the determinants of economic shrinking. Journal Economic Growth, 27 (1), 1-34.
    64. Van Stel, A.J., Storey, D. & Thurik, R. (2007). The effect of business regulations on nascent and young business entrepreneurship. Small Business Economics. 28(2), 171-186. DOI 10.1007/s11187-006-9014-1.
    65. Wang, J., Pie, Zh. k., Wang, Y. & Qin, Zh. (2024). An investigation of income inequality through autoregressive integrated moving average and regression analysis. Healthcare Analytics. 5(88), 1-10.
    66. Wu, J., Wang, C., Hong, J., Piperopoulos, P. & Zhuo, S. (2016). Internationalization and innovation performance of emerging market enterprises: The role of host-country institutional development. Journal of World Business. 51(2), 251-263.
    67. Xia, W., Nicholas A., Bashir, M. F., Ghosh, G., Doğan, B. & Shahzad, U. (2022). Investigating the role of globalization, and energy consumption for environmental externalities: Empirical evidence from developed and developing economies. Renewable Energy, 183(3), 219-228.
حکمرانی و توسعه
دوره 5، شماره 1
فروردین 1404
صفحه 157-183

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار